Jesse Livermore là nhân vật huyền thoại trong lịch sử chứng khoán Mỹ, nhân vật chính của cuốn sách kinh điển về đầu tư nổi tiếng "Hồi ký của một tay đầu cơ chứng khoán". Ông từng được Tổng thống Mỹ Wilson đích thân tiếp kiến, và JPMorgan cũng đã chân thành cầu xin ông buông tha cho thị trường chứng khoán. Ông có tài năng thiên bẩm, và đã không tiếc sức lực, kiên cường dồn hết tài năng hiếm có của mình vào sự nghiệp đầu cơ đầy kích thích, tiến hành độc quyền, ép giá, làm mưa làm gió trên thị trường tài chính. Ông bốn lần nổi lên bốn lần sụp đổ, mỗi lần đều tích lũy được khối tài sản khổng lồ rồi lại tiêu tan hết, kinh nghiệm giao dịch của ông đến nay vẫn được nhiều bậc thầy giao dịch chuyên nghiệp ở Mỹ ca ngợi.
Khi cổ phiếu không di chuyển theo hướng dự kiến trong vài ngày hoặc trong một khoảng thời gian hợp lý dài hơn, Livermore sẽ kết thúc giao dịch.
Trong quá trình tìm kiếm cơ hội giao dịch có rủi ro thua lỗ nhỏ mà lợi nhuận phong phú, Livermore tìm kiếm thời điểm giao dịch tốt nhất thông qua việc đọc băng giá. Ông sẽ quan sát cổ phiếu này trong vài ngày hoặc vài tuần, cho đến khi cổ phiếu này vận động đến thời điểm mà ông cho là có thể giao dịch.
Khi cổ phiếu này hoàn thành giai đoạn tích lũy sức mạnh, Livermore không còn nghi ngờ nữa, ông xác định cổ phiếu sẽ di chuyển theo một hướng nhất định. Ông sẽ chờ đợi, cho đến khi xác định phán đoán của mình là đúng. Nếu cổ phiếu đang trong giai đoạn gom hàng, Livermore sẽ cố gắng nắm bắt những cơ hội mua cuối cùng. Những biến động giá trước đó sẽ giúp Livermore hình thành phán đoán về việc trong điều kiện thị trường nhất định, ông có thể thực hiện thao tác tương ứng nào, ông sẽ luôn theo dõi cổ phiếu này để xác định tín hiệu tốt không bị thay đổi.
Ví dụ, giả sử có một cổ phiếu năng lượng dầu khí, Livermore đã phán đoán giá cổ phiếu của nó đạt đến điểm tới hạn, sắp sửa tăng vọt, các cổ phiếu dầu khí khác thể hiện mạnh mẽ, nhưng cổ phiếu ông chọn từ nhiều cổ phiếu dầu khí này, không những không phản ứng với xu hướng tăng nói trên, mà còn thể hiện đà chậm trễ.
Suy luận của Livermore là, mặc dù bản thân dự kiến giá cổ phiếu tăng, nhưng rõ ràng đã có một số việc xảy ra, trì hoãn việc người trong cuộc hoặc các tay giao dịch chính khác giao dịch cổ phiếu này. Cũng có thể có một số tin tức gây ra sự giảm giá tạm thời của cổ phiếu, khiến cổ phiếu này không theo các cổ phiếu dầu khí khác tăng, từ đó mất đi sự hỗ trợ của lực mua, chuyển sang bị thị trường bán tháo.
Cổ phiếu này có thể sẽ được mua vào ở mức giá thấp hơn, nhưng đối với Livermore, điều này không có ý nghĩa. Cổ phiếu này đã có cơ hội thể hiện sức mạnh hoặc điểm yếu, khi chuyển sang điểm yếu, Livermore sẽ nhanh chóng kết thúc giao dịch. Bởi vì với những cổ phiếu có diễn biến không phù hợp với dự kiến của mình, ông thực sự không thể lãng phí thời gian. Ông không nhất thiết phải kết thúc giao dịch khi cổ phiếu xuất hiện thua lỗ.
Khi tín hiệu điểm yếu xuất hiện, cổ phiếu có thể vẫn đang tăng 1% đến 2%. Livermore sẽ kết thúc giao dịch khi cổ phiếu không thể hiện biến động như dự kiến, không quan tâm giá cổ phiếu lúc này có bằng giá mua, hay cao hơn 1% hoặc thấp hơn 1%.
Cổ phiếu "khó tăng" tiêu tốn vốn
Trong tất cả các cổ phiếu chiếm dụng vốn giao dịch của nhà đầu cơ, những cổ phiếu chậm chạp không thể bước vào kênh diễn biến dự kiến có thể là những cổ phiếu có tính phá hoại nhất.
Khi nhà đầu cơ kết thúc một giao dịch thua lỗ, anh ta có thể xác định rõ ràng khoản lỗ của mình là bao nhiêu. Nhưng khi anh ta tiếp tục nắm giữ, hy vọng cổ phiếu sẽ thể hiện diễn biến rõ ràng hơn trong một hai ngày, thể hiện triển vọng lợi nhuận nhiều hơn, thì nhà đầu cơ này chỉ đang "hy vọng" tình hình sẽ tốt lên.
Tóm lại, khi mua cổ phiếu, Livermore cho rằng cổ phiếu đó vào thời điểm đó là đáng mua. Nếu phán đoán của ông là đúng, thì giá cổ phiếu sẽ tăng; nếu giá cổ phiếu không tăng, Livermore sẽ biết mình đã mắc lỗi, một số việc xảy ra xung đột với chỉ dẫn trước đó của cổ phiếu. Trong trường hợp này, Livermore thà thoát lệnh.
Cổ phiếu bị kẹt hàng không chỉ ảnh hưởng đến dòng vốn, mà còn bỏ lỡ các cơ hội giao dịch khác, những người có kinh nghiệm giao dịch lâu dài đều biết, một số khoản thua lỗ lớn của mình là do giao dịch dựa vào hy vọng. Có một loại cổ phiếu gọi là cổ phiếu "mua rồi cất đi". Một số người cho rằng khi cổ phiếu hoặc trái phiếu được cất trong két sắt, chúng là an toàn. Như vậy, chúng thực sự có thể tránh được tai họa lửa nước và trộm cắp, nhưng chúng không bao giờ có thể tránh được sự suy giảm giá trị thị trường.
Nắm giữ vốn giao dịch theo tốc độ luân chuyển phù hợp, là một nguyên tắc quan trọng của Phố Wall và các thương nhân. Giả sử các cửa hàng lớn trên Đại lộ số Năm không thể đưa hàng hóa có tính thanh khoản thấp lên quầy và bán ra, chẳng bao lâu họ sẽ phát hiện vốn lưu động của mình đang giảm, phần lớn vốn bị kẹt vào những hàng hóa mà họ không muốn nắm giữ — những hàng hóa này bị đặt trong quầy và kho chứa bụi. Cứ như vậy việc kinh doanh khó có thể tiếp tục.
Nhưng nếu để một trong những thương nhân này bước vào thị trường chứng khoán, anh ta rất có thể sẽ từ bỏ nguyên tắc nói trên đã giúp mình đạt được thành công trong kinh doanh. Thương nhân này sẽ mua một cổ phiếu và kiếm được lợi nhuận nhỏ, nhưng anh ta còn mua một cổ phiếu khác và nắm giữ mãi, đặc biệt là khi giao dịch đó xuất hiện thua lỗ — anh ta sẽ nắm giữ cho đến khi thua lỗ đạt 10%, 20% thậm chí 30%. Cách làm này không chỉ khiến vốn của anh ta bị thu hẹp, mà còn quan trọng hơn — điều mà ít người nhận ra — đó là những "cơ hội" bị bỏ lỡ do thực hiện những giao dịch không có lợi nhuận này.
Mỗi thương nhân hoặc nhà sản xuất đều cố gắng để vốn luân chuyển càng nhiều lần càng tốt trong 1 năm, nếu một phần vốn bị đóng băng, thì chỉ có thể dùng phần vốn còn lại để luân chuyển. Như vậy, lợi nhuận ròng trong kỳ của anh ta sẽ thấp hơn nhiều so với mức đáng có, bởi vì như vậy anh ta sẽ buộc phải bỏ lỡ nhiều cơ hội có thể mua hàng hóa yêu thích ở mức giá hấp dẫn. Đây là tình huống mà Livermore luôn đặc biệt tránh.
Mục tiêu của Livermore là có thể liên tục thu được lợi ích từ các cơ hội đầu tư khác nhau, mua đúng cổ phiếu vào đúng thời điểm, và nắm giữ những cổ phiếu này khi giá cổ phiếu di chuyển theo hướng dự kiến. Do đó, ông sẽ bán những cổ phiếu "khó tăng", giống như một vận động viên bowling lão luyện, hy vọng người nhặt bóng dọn sạch những chai bị đổ nằm giữa các chai đứng.
Ông luôn chuẩn bị đầy đủ cho cơ hội. Cứ mỗi 1-2 năm, thị trường chứng khoán đều có cơ hội lớn, có thể mua đáy ở vùng đáy hoảng loạn của giá cổ phiếu, hoặc sau khi trải qua sự sụt giảm nghiêm trọng, hoặc bán khống mạnh từ đỉnh bong bóng. Nếu Livermore mua nhiều hoặc bán khống chỉ dựa vào "hy vọng" rằng những giao dịch này cuối cùng là đúng, thì khi thị trường chứng khoán xuất hiện những điểm then chốt này, khi ông vào lệnh thực hiện những giao dịch quan trọng nhất của mình, phán đoán của ông không thể rõ ràng như vậy.
Cắt lỗ kịp thời khi cổ phiếu giảm, bán ngay khi trái với dự kiến, hai quy tắc giao dịch này giúp Livermore vừa hạn chế mức độ rủi ro, vừa hạn chế thời gian sử dụng vốn trong một giao dịch. Như vậy, ông vừa có phương pháp cắt lỗ theo giá, vừa có phương pháp cắt lỗ theo thời gian.
Tổng kết
Đối với diễn biến giá cổ phiếu, nếu phán đoán sai, Livermore sẽ nhanh chóng thoát lệnh, mà không chờ thêm vài phần trăm rồi mới thoát; nếu giá cổ phiếu không thể hiện diễn biến đáng có trong vài ngày, ông cũng sẽ không dừng lại lâu trong giao dịch đó. Hai phương pháp này có thể được gọi là huyết mạch của phương pháp giao dịch Livermore. Bởi vì hai phương pháp này giúp vốn của Livermore có thể luân chuyển liên tục, và đảm bảo ông có thể ngay lập tức rút vốn, đầu tư vào cơ hội thị trường có triển vọng nhất hiện tại.